1 tydzień temu
Święty Krzysztof to jeden z najbardziej znanych i lubianych świętych — patron kierowców, podróżnych i pielgrzymów. Jego imię (gr. Christophoros) znaczy „niosący Chrystusa”, a najsłynniejsza legenda opowiada, jak przeniósł przez rzekę Dziecię Jezus. Poniżej znajdziesz życiorys świętego Krzysztofa, jego legendę, atrybuty oraz to, dlaczego został patronem kierowców i kiedy przypada jego wspomnienie.
Kim był święty Krzysztof
Imię Krzysztof wywodzi się z języka greckiego (Christophoros) i oznacza „niosący Chrystusa”. Według tradycji przed chrztem święty nosił imię Reprobus. Krzysztof żył prawdopodobnie w III wieku i poniósł śmierć męczeńską za panowania cesarza Decjusza (ok. 250 r.) w Azji Mniejszej, w rzymskiej prowincji Licja. O jego życiu wiemy kilka pewnego — postać otacza bogata legenda, spisana i rozpowszechniona w średniowieczu (m.in. w „Złotej legendzie” Jakuba de Voragine). To właśnie ta opowieść, w której Krzysztof jest olbrzymem o niezwykłej sile i olbrzymim wzroście, uczyniła go jednym z najpopularniejszych świętych chrześcijaństwa.
Legenda o przeniesieniu Dzieciątka Jezus
Według legendy Reprobus, potężny olbrzym, postanowił oddać się w służbę najpotężniejszemu panu na ziemi. Służył najpierw możnemu królowi, potem szatanowi — dopóki nie przekonał się, iż szatan boi się Chrystusa. Zrozumiał wtedy, iż najpotężniejszy jest Chrystus, i zapragnął służyć właśnie Jemu.
Pustelnik poradził mu, by czynił dobro na miarę swojej siły: przenosił podróżnych przez rwącą rzekę, w której wielu tonęło — i by potraktował to jako pokutę oraz służbę Bogu. Pewnej nocy niósł na barkach małe dziecko, które z każdym krokiem stawało się coraz cięższe, jakby dźwigał cały świat. Na drugim brzegu Dziecię wyjawiło, iż jest Chrystusem, Zbawicielem, który dźwiga ciężar całego świata. Na znak prawdy kazało mu wbić w ziemię laskę, która nazajutrz zakwitła. Reprobus przyjął chrzest i odtąd nosił imię Krzysztof — „niosący Chrystusa”.
Męczeństwo i kult świętego Krzysztofa
Tradycja mówi, iż Krzysztof nawrócił wielu pogan i ostatecznie poniósł śmierć męczeńską za wyznawanie wiary. Od wczesnych wieków cieszył się ogromną czcią; zaliczano go do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli, a jego wizerunki umieszczano przy bramach miast i kościołów w przekonaniu, iż samo spojrzenie na nie chroni w danym dniu od nagłej śmierci, a także w czasie burzy i zarazy. Jego kult rozwijał się na Wschodzie i Zachodzie — najstarszą pamiątką jest napis z roku 452 wspominający bazylikę ku jego czci w Bitynii. Ze względu na legendarny charakter przekazów o jego życiu w reformie kalendarza z 1969 r. wspomnienie św. Krzysztofa stało się dowolne (lokalne) — pozostaje jednak świętym Kościoła i bardzo popularnym patronem, zwłaszcza w Polsce.
Dlaczego jest patronem kierowców i podróżnych
Ponieważ według legendy „przeprowadzał” ludzi bezpiecznie przez niebezpieczną rzekę, św. Krzysztof stał się naturalnym patronem podróżnych — a wraz z upowszechnieniem pojazdów mechanicznych także kierowców. Patronuje ponadto pielgrzymom, żeglarzom i marynarzom, lotnikom oraz kolejarzom; bywa też nazywany patronem Ameryki i Wilna. Stąd zwyczaj noszenia medalika św. Krzysztofa w samochodzie oraz dorocznego błogosławieństwa pojazdów. Pełne teksty modlitw znajdziesz w osobnych artykułach: modlitwa do świętego Krzysztofa oraz litania do świętego Krzysztofa. jeżeli szukasz modlitwy za kierownicą, zobacz też: modlitwa kierowcy.
Atrybuty i wizerunki świętego Krzysztofa
W sztuce rozpoznamy go bez trudu — na niezliczonej liczbie malowideł i rzeźb Krzysztof przedstawiany jest jako potężny olbrzym brodzący przez wodę, z Dzieciątkiem Jezus na barkach i laską (kosturem), która niekiedy jest już rozkwitła lub pokryta liśćmi. Dziecię często trzyma w dłoni kulę ziemską — znak, iż dźwiga cały świat. Te atrybuty odsyłają wprost do legendy o przeniesieniu Chrystusa przez rzekę.
Wspomnienie, imieniny i święcenie pojazdów
Wspomnienie św. Krzysztofa przypada 25 lipca — tego dnia (lub w najbliższą niedzielę) w wielu parafiach odbywa się błogosławieństwo kierowców i pojazdów, często połączone ze zbiórką na misyjne środki transportu (Akcja św. Krzysztofa, Ogólnopolski Tydzień św. Krzysztofa). Tego dnia obchodzą też imieniny Krzysztofowie.
Najczęstsze pytania
Kim był święty Krzysztof?
Męczennikiem z III wieku, którego imię (gr. Christophoros) znaczy „niosący Chrystusa”; przed chrztem miał nosić imię Reprobus. Najsłynniejsza legenda opowiada, jak przeniósł przez rzekę Dziecię Jezus okazujące się cięższym niż cały świat.
Czego patronem jest święty Krzysztof?
Kierowców, podróżnych, pielgrzymów, żeglarzy i marynarzy, lotników oraz kolejarzy — wszystkich będących w drodze.
Przed czym chroni święty Krzysztof?
Wzywano go zwłaszcza jako Wspomożyciela chroniącego od nagłej śmierci, a także w czasie burzy, powodzi i zarazy oraz w niebezpieczeństwach podróży.
Czy święty Krzysztof istniał naprawdę?
Historyczny męczennik Krzysztof z Licji prawdopodobnie istniał (zginął ok. 250 r.), natomiast barwna opowieść o przeniesieniu Dzieciątka ma charakter legendy — pobożnej i symbolicznej.
Kiedy jest wspomnienie i imieniny świętego Krzysztofa?
25 lipca — tego dnia w wielu parafiach święci się pojazdy i kierowców.
Źródła
Opracowano na podstawie tradycji hagiograficznej (m.in. „Złota legenda” Jakuba de Voragine), materiałów o kulcie św. Krzysztofa (E. Oćwieja, „Święty Krzysztof”) oraz kalendarza liturgicznego Kościoła katolickiego.
