Okręt bez marynarzy. Żaden człowiek nie dotknie silnika przez miesiąc

Silniki przeszły wymagające testy dla autonomicznych okrętów. Przez 720 godz. nie wolno było wykonywać napraw ani prac konserwacyjnych.

Okręt autonomiczny może sam omijać statki, utrzymywać kurs i wykonywać zadanie, ale co zrobić, gdy w maszynowni pojawi się usterka, a na pokładzie nie ma mechanika? US Navy właśnie usunęła jedną z przeszkód stojących przed długimi rejsami bezzałogowych jednostek. Silniki mtu Series 2000 i Series 4000 otrzymały certyfikację do takich zastosowań, a najbardziej wymagający test obejmował 720 godz. pracy bez konserwacji, napraw i jakiejkolwiek pomocy człowieka.

Przez 720 godz. nikt nie mógł dotknąć silnika

Bezzałogowy okręt wojenny musi być projektowany zupełnie inaczej, niż jednostka, na której w każdej chwili mechanik może zejść pod pokład, zobaczyć wyciek, wymienić filtr albo zareagować na nietypowy hałas.

Dlatego amerykańska marynarka wymagała od układów napędowych demonstracji nieprzerwanej niezawodności przez 720 godz., czyli dokładnie 30 dób. Podczas takiego testu zabronione były ingerencje człowieka oraz zapobiegawcze i naprawcze prace przy głównym napędzie, układzie paliwowym i smarowania.

Właśnie takie próby przeszła rodzina mtu Series 4000 należąca do Rolls-Royce Power Systems. Po dwóch testach trwających po 720 godz. US Navy dopuściła ją do zastosowań autonomicznych. Series 2000 przeszła nieco inną ścieżkę. W tym przypadku podstawą certyfikacji były testy podzespołów oraz tysiące godzin zebrane podczas rzeczywistej eksploatacji.

4300 kW dla okrętu bez załogi

Nie mówimy o niewielkim dieslu przeznaczonym do kilkumetrowej motorówki. Największe konfiguracje Series 4000 certyfikowano do zastosowań zapewniających moc napędową sięgającą 4300 kW, a w roli generatora mogą dostarczać do 3000 kWe energii elektrycznej. Rodzina obejmuje wersje V8, V12, V16 i V20. Mniejsza Series 2000 występuje w odmianach V10, V12 i V16 i w zastosowaniach napędowych dochodzi do 1939 kW.

Tak duży zakres jest istotny, ponieważ US Navy nie buduje jednego uniwersalnego bezzałogowego okrętu. Rozwija całą grupę konstrukcji o różnej wyporności i przeznaczeniu, od stosunkowo niewielkich platform obserwacyjnych po jednostki mające towarzyszyć normalnym zespołom floty.

W sierpniu opisywaliśmy Maraudera, czyli autonomiczny okręt wojenny zbudowany w ciągu zaledwie roku. Tam również jednym z najtrudniejszych problemów nie było samo nauczenie komputera sterowania jednostką, ale osiągnięcie niezawodności wystarczającej do działania przez długi czas bez ludzi na pokładzie. Nowa certyfikacja może go rozwiązać.

Silnik musi sam przeżyć to, czym na zwykłym okręcie zajmuje się załoga

Na klasycznym okręcie system napędowy jest stale monitorowany. Marynarze sprawdzają temperatury, ciśnienia, poziom oleju, stan filtrów i dziesiątki innych parametrów, a niewielki problem można usunąć zanim zamieni się w awarię unieruchamiającą jednostkę.

W przypadku okrętu autonomicznego tak się nie dzieje. Czujniki mogą oczywiście wykryć nieprawidłowość, komputer może zmniejszyć obciążenie albo wyłączyć jeden z zespołów, ale nie wymieni fizycznie uszkodzonej części.

Właśnie dlatego wymaganie 30 dni jest bardziej wymagające, niż może się wydawać. Napęd ma nie tylko działać bez zatrzymania, ale przez cały okres nie może pojawić się problem, którego rozwiązanie wymagałoby wejścia człowieka do maszynowni.

US Navy zaczęła sprawdzać takie jednostki napędowe już kilka lat temu. W jednym z wcześniejszych testów wersja mtu 8V4000M24S pracowała przez 720 godz. bez dozwolonej obsługi, a próbę nadzorowało biuro marynarki odpowiedzialne za bezzałogowe systemy morskie. Teraz certyfikacja obejmuje całe rodziny silników, a nie tylko pojedynczą konfigurację testową.

Jeden z takich silników pływa już bez marynarzy

Sea Hunter, jeden z najbardziej znanych bezzałogowych okrętów eksperymentalnych US Navy, wykorzystuje 2 silniki mtu 12V 2000. Jednostka została zwodowana jeszcze w 2016 r. i od tego czasu razem z rozwiniętym na jej bazie Seahawkiem służy do sprawdzania autonomicznej żeglugi oraz współpracy bezzałogowych platform z normalnymi okrętami floty. Napęd Sea Huntera zebrał już dziesiątki tysięcy godzin eksploatacji.

W 2026 r. amerykańska marynarka coraz mocniej przesuwa ciężar z pojedynczych demonstratorów na jednostki, które można faktycznie włączyć do działań floty. Powstają kolejne konstrukcje, a obecne programy zakupowe szukają gotowych lub niemal gotowych średnich bezzałogowych okrętów zamiast projektowania wszystkiego od podstaw przez kilkanaście lat. Certyfikowany napęd daje producentom jeden problem mniej. Nie muszą dopiero udowadniać, iż wybrany silnik poradzi sobie bez mechanika przez wymagany okres.

Taki okręt może stać się pływającym magazynem rakiet

Amerykanie od lat widzą dla dużych bezzałogowych jednostek znacznie poważniejsze zadania niż patrolowanie portu. W poprzednich koncepcjach Large Unmanned Surface Vessel zakładano okręty o długości ponad 60 m i wyporności około 1500 ton, które mogłyby przenosić różne modułowe ładunki.

Jednym z najważniejszych pomysłów było zwiększenie liczby pocisków dostępnych dla całego zespołu okrętów. Zamiast budować kolejny niszczyciel z setkami marynarzy, część wyrzutni można umieścić na tańszej jednostce bezzałogowej działającej razem z klasycznymi okrętami.

Koncepcje US Navy wielokrotnie się przy tym zmieniały. Dawne programy LUSV i MUSV połączono, później zmieniono strategię pozyskiwania okrętów, a w 2026 r. marynarka ponownie postawiła na rynek średnich USV i szybsze testowanie dostępnych konstrukcji.

*Grafika wprowadzająca wygenerowana przez AI