47 minut temu
Dane czasu rzeczywistego mają odgrywać coraz większą rolę w zarządzaniu polskim systemem elektroenergetycznym. Ministerstwo Energii chce, aby operatorzy otrzymywali dokładniejsze informacje o bieżącej pracy źródeł i magazynów energii. To część szerszej zmiany: energetyka coraz mocniej opiera się na oprogramowaniu, komunikacji i automatycznym sterowaniu. W tym samym czasie centra danych stają się na tyle dużymi odbiorcami energii, iż europejscy operatorzy sieci zaczynają traktować je jako element istotny dla funkcjonowania systemu.
Sieć potrzebuje danych na bieżąco
Według URE na koniec 2025 r. liczniki zdalnego odczytu miało 48% odbiorców energii elektrycznej w Polsce. Takie urządzenia pozwalają pozyskiwać znacznie dokładniejsze informacje o zużyciu i są podstawą usług wykorzystujących zmienne w czasie ceny energii. Równolegle rozwijany jest Centralny System Informacji Rynku Energii. PSE podały, iż tylko w ramach trzeciego okna wdrożeniowego w lipcu 2026 r. migracja objęła 36,5 tys. punktów pomiarowych, a 99,8% z nich przeszło wymagane walidacje.
Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej w 2025 r. na świecie uruchomiono 108 GW nowych bateryjnych magazynów energii. Około 80% nowych mocy stanowiły duże instalacje systemowe. IEA wskazuje, iż magazyny są coraz częściej wykorzystywane jako element zapewniający elastyczność systemu i ułatwiający integrację źródeł odnawialnych. Wraz z takimi instalacjami rośnie znaczenie systemów, które decydują, kiedy energię magazynować, kiedy oddawać ją do sieci i jak reagować na aktualne warunki. Z perspektywy producentów technologii energetycznych kierunek zmian jest podobny.
Centra danych zaczynają wpływać na pracę sieci
IEA szacuje, iż ilość energii elektrycznej potrzebnej globalnie do zasilania centrów danych wzrośnie z około 460 TWh w 2024 r. do ponad 1 tys. TWh w 2030 r. Udział data center w światowym zużyciu energii elektrycznej ma tym samym wzrosnąć z około 1% w tej chwili do około 3% w 2030 r. ENTSO-E ocenia, iż wraz ze wzrostem ich wielkości i zapotrzebowania na prąd stają się systemowo istotnymi odbiorcami, których sposób działania coraz mocniej wpływa na pracę systemu elektroenergetycznego. Organizacja analizuje jednocześnie możliwość wykorzystania ich elastyczności do wspierania sieci.
Firmy zwiększają budżety na bezpieczeństwo
Z raportu Polcom „Barometr cyfrowej transformacji polskiego biznesu 2025–2026”, wynika, iż 81% firm planuje zwiększyć wydatki na cyberbezpieczeństwo i ciągłość działania. 64% chce zwiększyć nakłady na automatyzację, 58% na sztuczną inteligencję, a 56% na rozwiązania chmurowe. Jednocześnie 72% firm uważa, iż łączenie chmury, AI, automatyzacji i cyberbezpieczeństwa zwiększa efektywność wdrażanych innowacji IT. 91% badanych wskazało na wykorzystywanie innowacji w obszarze cyberbezpieczeństwa i monitoringu infrastruktury, a 67% na rozwiązania chmurowe.
Coraz wyraźniej widać, iż największą wartość przynosi nie pojedyncza technologia, ale ich świadome łączenie. Chmura, AI, automatyzacja i cyberbezpieczeństwo zaczynają funkcjonować jako jeden ekosystem, a nie oddzielne projekty – komentuje Mateusz Borkowski, Zastępca Dyrektora Technicznego Data Center w Polcom.
W energetyce takie połączenie ma dodatkowe znaczenie. System informatyczny coraz częściej nie służy wyłącznie do obsługi procesów biznesowych, a może być powiązany z pracą fizycznych urządzeń.
Cyberatak nie musi skończyć się na danych
W raporcie „Threat Landscape 2025” ENISA zwraca uwagę na publicznie dostępne z internetu interfejsy zarządzania systemami OT, m.in. w sektorach energii i gospodarki wodnej. Takie przypadki odnotowano w kilku państwach UE, w tym w Polsce. Agencja zaznacza jednak, iż opisane działania nie doprowadziły do istotnych skutków operacyjnych.
Sam kierunek ataków pokazuje jednak, dlaczego cyfryzacja energetyki zmienia znaczenie cyberbezpieczeństwa. Problem nie dotyczy już tylko możliwości wycieku informacji. Chodzi również o dostępność systemów komunikacyjnych i narzędzi wykorzystywanych do monitorowania oraz sterowania infrastrukturą.
Dlatego wraz z cyfryzacją energetyki rośnie znaczenie rozwiązań znanych z centrów danych: monitoringu, kontroli dostępu, zabezpieczania transmisji, redundancji czy procedur odtwarzania systemów po awarii – zaznacza Mateusz Borkowski.
Bruksela chce połączyć oba sektory
W czerwcu Komisja Europejska przedstawiła strategiczną mapę cyfryzacji i wykorzystania AI w energetyce. Jednym z jej trzech głównych filarów jest bardziej zrównoważona integracja centrów danych z systemem energetycznym. Przy okazji ogłoszenia strategii 14 europejskich organizacji branżowych reprezentujących energetykę oraz sektor data center podpisało deklarację współpracy.
Zmiana zachodzi więc jednocześnie po dwóch stronach kabla. Centra danych stają się coraz ważniejszym odbiorcą dla energetyki, a energetyka – coraz większym użytkownikiem danych i infrastruktury cyfrowej – podkreśla Rafał Kozieł, Strategic Sales Manager w SMA Solar Technology.
Transformacja energetyczna przestaje być wyłącznie kwestią fizycznej infrastruktury, a staje się wyzwaniem z zakresu IT i ciągłości działania.
