Nowe oznaczenie w prawie jazdy. Nakłada na kierowcę surowe obostrzenia, na także na pasażera

Oznaczenie dotyczy osób, które zdobyły prawo jazdy kategorii B jeszcze przed ukończeniem 18. roku życia.

"Decyzja o prawie jazdy dla 17-latków wynikała m.in. z próby poprawy mobilności młodych osób, zaufania do nich i z zapotrzebowania gospodarczego, gospodarka potrzebuje kierowców. Im wcześniej dajemy im możliwość zdobywania uprawnień, tym lepiej" - mówił minister infrastruktury Dariusz Klimczak, gdy informował o zmianach w przepisach.

ZOBACZ: Prawie 130 tys. aut nie wjedzie do Warszawy. Kierowców czeka ważna zmiana

Zlekceważenie warunków związanych z tym kodem może skończyć się mandatem, czy choćby sprawą w sądzie i grzywną sięgającą 30 tys. zł. Zmiany wynikają z nowych przepisów Ministerstwa Infrastruktury i z założenia mają poprawić bezpieczeństwo na drogach.

Co oznacza kod 113?

Kod 113 to nowe oznaczenie wpisywane w rubryce 12 dokumentu prawa jazdy. Informuje policję i inne służby, iż za kierownicą siedzi osoba, która uzyskała uprawnienia w wieku 17 lat, czyli przed osiągnięciem pełnoletności.

Od marca 2026 r. takie rozwiązanie jest już możliwe w Polsce, pod warunkiem posiadania pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.

ZOBACZ: Egzamin na prawo jazdy się zmieni. Pojawi się dodatkowe wyzwanie

W praktyce kod oznacza, iż kierowca nie może poruszać się samochodem na takich samych zasadach jak osoba pełnoletnia.

Jazda tylko z opiekunem i tylko w Polsce

Należy pamiętać o wszelkich ograniczeniach wynikających z wcześniejszego uzyskania prawa jazdy.

Po pierwsze 17-letni kierowca może prowadzić auto wyłącznie na terytorium Polski. Wyjazd za granicę (nawet do innych państw Unii Europejskiej) przed ukończeniem 18 lat nie jest dozwolony.

ZOBACZ: Nowe przepisy dla kierowców. choćby 1500 zł kary i utrata prawa jazdy

Po drugie, przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy podczas jazdy musi mu towarzyszyć doświadczony opiekun siedzący na przednim fotelu pasażera. jeżeli jednak 18. urodziny wypadają przed upływem tych 6 miesięcy, obowiązek jazdy z opiekunem kończy się właśnie z dniem urodzin.

Taki opiekun musi:

• mieć ukończone co najmniej 25 lat
• posiadać prawo jazdy kat. B nieprzerwanie od minimum 5 lat
• być całkowicie trzeźwy (0,0‰)
• nie być karany zakazem prowadzenia pojazdów przez ostatnie 5 lat
• zajmować miejsce z przodu, obok kierowcy

Bez spełnienia tych warunków jazda jest traktowana jak naruszenie przepisów.

ZOBACZ: "Nie będzie taryfy ulgowej". W życie wchodzą nowe przepisy drogowe

Oprócz obowiązku jazdy z opiekunem, do ukończenia 18. roku życia młody kierowca nie może też przewozić niepełnoletnich pasażerów bez obecności opiekuna (nawet po odbyciu półrocznego stażu) oraz nie może podejmować pracy zarobkowej jako kierowca (taxi, przewóz osób, transport rzeczy itp.)

Kary dla młodych kierowców mogą być bezwzględne

Jeśli młody kierowca z kodem 113 pojedzie sam albo z osobą, która nie spełnia wymogów, sprawa może trafić do sądu. Wówczas grzywna może wynieść od 1500 zł do 30 tys. zł. Dodatkowo sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat.

ZOBACZ: Sprawdzili dane z GPS. Nawyki za kierownicą pokazują kondycję umysłu

W przypadku zatrzymania lub kontroli policja ma prawo sprawdzić trzeźwość nie tylko kierowcy, ale także opiekuna. jeżeli opiekun okaże się nietrzeźwy, 17-latek natychmiast traci prawo jazdy - sytuacja jest traktowana jak jazda bez uprawnień. Złamanie pozostałych zasad skutkuje całkowitym cofnięciem prawa do prowadzenia pojazdu.

Okres próbny jest dłuższy dla młodych kierowców

Nowe przepisy wprowadzają również ogólny okres próbny dla wszystkich nowych kierowców kategorii B. Dla osób, które uzyskały prawo jazdy po ukończeniu 18 lat, trwa on 2 lata. Dla 17-latków okres próbny jest dłuższy, bo obowiązuje do ukończenia 20. roku życia, czyli może trwać choćby 3 lata.

W czasie okresu próbnego obowiązują surowsze zasady:

• bezwzględny zakaz jazdy po alkoholu
• po zebraniu 12 punktów karnych kierowca musi odbyć obowiązkowy kurs reedukacyjny w ciągu 12 miesięcy (brak szkolenia oznacza cofnięcie uprawnień)
• dwa poważne wykroczenia (np. znaczne przekroczenie prędkości, spowodowanie kolizji) skutkują wydłużeniem okresu próbnego o kolejne 2 lata
• trzy poważne wykroczenia lub jedno przestępstwo drogowe, oznacza cofnięcie uprawnień i konieczność rozpoczęcia kursu od zera

ZOBACZ: Seniorzy są gorszymi kierowcami? Jasne wskazania raportu

Zmiany są częścią szerszej reformy zasad wydawania praw jazdy i dostosowania polskiego prawa do przepisów europejskich. Podstawy dla stosowania kodów znajdują się w dyrektywie Komisji (UE) 2016/1106 z dnia 7 lipca 2016 r. dotyczącej wzoru prawa jazdy i oznaczeń szczególnych.

Czy kod 113 znika po 18. urodzinach?

Po ukończeniu 18. roku życia ograniczenia związane z kodem 113 przestają obowiązywać. Można już jeździć samodzielnie i wyjechać za granicę. W praktyce konieczna może być jednak wymiana dokumentu lub aktualizacja danych w systemie, aby kod został usunięty z prawa jazdy.

Warto jednak pamiętać, iż 18. urodziny nie kończą wszystkich obowiązków. przez cały czas obowiązuje okres próbny oraz związane z nim zasady.

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni