Europejski przemysł motoryzacyjny znajduje się w kluczowym momencie swojej historii. Postęp technologiczny, rosnąca konkurencja międzynarodowa i wymogi związane z redukcją emisji zmuszają producentów do adaptacji.
Aby sprostać wyzwaniom w obszarze motoryzacji, związanym m.in. z Zielonym Ładem, Komisja Europejska zaprezentowała Plan Działań Przemysłowych dla sektora motoryzacyjnego, wspierający innowacje i konkurencyjność europejskiej produkcji. Jednocześnie przedstawiono komunikat dotyczący dekarbonizacji flot korporacyjnych, które stanowią ok. 60 proc. nowych rejestracji pojazdów w UE.
Silna baza produkcyjna i bezpieczeństwo dostaw
Jednym z głównych filarów nowej strategii jest wzmocnienie łańcucha dostaw surowców niezbędnych do produkcji akumulatorów. Aby ograniczyć zależność od dostawców spoza Europy i zabezpieczyć produkcję baterii, Komisja przeznaczy 1,8 mld euro na rozwój europejskiej infrastruktury i innowacji w tej dziedzinie.
Kluczowym elementem strategii jest także wsparcie przemysłu w zakresie cyfryzacji i autonomicznych pojazdów. Plan działania przewiduje utworzenie europejskiego sojuszu na rzecz inteligentnych i zautomatyzowanych pojazdów, który ma zjednoczyć producentów oraz dostawców technologii. Inwestycje w badania i rozwój, a także „piaskownice regulacyjne” – czyli środowiska testowe dla nowych technologii – mają przyspieszyć wdrażanie innowacji w europejskiej branży motoryzacyjnej.
Floty korporacyjne na drodze do neutralności emisyjnej
Transport drogowy odpowiada za ok. 25 proc. emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej, a floty firmowe mają istotny udział w tym wyniku. Dlatego Komisja wzywa państwa członkowskie do promowania flot bezemisyjnych oraz udostępniła katalog dobrych praktyk w tym zakresie.
Szczególną rolę w dekarbonizacji flot odgrywają miasta, które mogą kształtować lokalne regulacje dotyczące transportu. Władze samorządowe mają możliwość wprowadzania zachęt dla pojazdów niskoemisyjnych, takich jak dedykowane pasy ruchu, ulgi parkingowe czy obowiązkowe normy dla flot taksówkowych.
Przykładem takiego podejścia jest Amsterdam, który w 2025 r. planuje całkowicie wyeliminować z centrum miasta taksówki spalinowe, a do 2030 r. rozszerzyć ten wymóg na całą gminę. Podobne plany ma Hamburg, gdzie w ciągu najbliższych pięciu lat cała flota taksówek ma być bezemisyjna. Aby ułatwić przedsiębiorcom dostosowanie się do nowych wymogów, oba miasta oferują dopłaty do zakupu pojazdów elektrycznych oraz inwestują w rozwój infrastruktury ładowania.
Z kolei na lotniskach w Brukseli i Paryżu realizowane są intensywne prace nad rozbudową sieci punktów ładowania. W Brukseli już teraz funkcjonuje 750 punktów, a w Paryżu do końca 2025 r. powstanie kilkaset kolejnych, w tym ultraszybkie stacje przeznaczone dla taksówek i wypożyczalni samochodów.
Nowe normy emisji i większa elastyczność dla producentów
Regulacje dotyczące emisji CO₂ budzą wiele emocji wśród producentów samochodów, którzy obawiają się wysokich kar za ewentualne niedostosowanie się do nowych norm. Komisja zapowiada jednak większą elastyczność – w latach 2025–2027 producenci będą mogli uśredniać swoje wyniki emisji na przestrzeni trzech lat, co pozwoli na lepsze dostosowanie się do zmian technologicznych i rynkowych.
Jednocześnie Komisja planuje działania mające na celu zwiększenie popytu na europejskie pojazdy bezemisyjne. najważniejsze środki to poprawa jakości baterii, większa ich trwałość oraz ułatwienia w zakresie naprawy i wymiany komponentów.
Wsparcie dla pracowników i przemysłu
Przemiany w sektorze motoryzacyjnym wiążą się nie tylko z wyzwaniami technologicznymi, ale także społecznymi. Przewiduje się, iż cyfryzacja i elektryfikacja pojazdów wpłyną na strukturę zatrudnienia, wymagając od pracowników nowych kwalifikacji.
Aby uniknąć negatywnych skutków transformacji, Komisja powołała Europejskie Obserwatorium Sprawiedliwej Transformacji, które będzie analizować sytuację na rynku pracy i identyfikować obszary zagrożone utratą miejsc pracy. Dodatkowo zwiększone zostanie wsparcie finansowe dla zwalnianych pracowników poprzez Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji oraz programy reskillingowe finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
Silna pozycja Europy na globalnym rynku
Europejski przemysł motoryzacyjny musi stawić czoła konkurencji ze strony globalnych graczy, zwłaszcza Chin i Stanów Zjednoczonych. W związku z tym Komisja zapowiada działania mające na celu ochronę europejskich producentów przed nieuczciwą konkurencją i subsydiowanym importem z zagranicy. Planowane są m.in. środki antydumpingowe oraz wsparcie dla unijnych firm w zakresie dostępu do surowców i technologii.
Jednocześnie Komisja chce uprościć przepisy administracyjne dla producentów samochodów, co ma ułatwić im działalność w Europie. Ważnym elementem strategii będzie również zapewnienie, iż inwestycje zagraniczne w europejski przemysł motoryzacyjny będą przyczyniać się do długoterminowego wzrostu i innowacyjności, zamiast osłabiać konkurencyjność lokalnych firm.
Nowa era europejskiej motoryzacji
Prezentowany Plan Działań Przemysłowych i strategia dekarbonizacji flot korporacyjnych to najważniejsze elementy transformacji europejskiego sektora motoryzacyjnego. Komisja dąży do tego, aby Europa pozostała liderem w dziedzinie innowacji, jednocześnie redukując wpływ transportu na środowisko.