Samochodom elektrycznym i hybrydom plug-in przewożonym między Unią Europejską a Wielką Brytanią grozi od 1 stycznia 2027 r. 10-procentowe cło, jeżeli nie spełnią ostrzejszych reguł pochodzenia. ACEA i SMMT ostrzegają, iż lokalne łańcuchy dostaw baterii nie będą gotowe na nowe wymagania. Według ich szacunków dodatkowe obciążenia mogą sięgnąć niemal 1,8 mld euro w samym 2027 r. Organizacje apelują o rozwiązanie, które pozwoli utrzymać bezcłowy handel.
10 proc. cła na samochody elektryczne i hybrydy plug-in
Unia Europejska i Wielka Brytania od lat ściśle współpracują w branży motoryzacyjnej. Brexit nie zerwał tych relacji. Fabryki po obu stronach kanału La Manche przez cały czas wymieniają się samochodami, podzespołami i częściami. Teraz jednak pojawia się ryzyko dodatkowych opłat w tym handlu.
Od 1 stycznia 2027 r. mają zacząć obowiązywać ostrzejsze reguły pochodzenia dla samochodów elektrycznych, hybryd plug-in i ich baterii. Wynikają one z umowy handlowej między UE a Wielką Brytanią. Aby producent mógł sprzedawać samochód na drugim rynku bez cła, odpowiednia część jego wartości musi pochodzić z UE lub Wielkiej Brytanii.
W przypadku akumulatorów wymagania będą znacznie bardziej restrykcyjne niż dotychczas. Problem w tym, iż europejski przemysł bateryjny wciąż nie jest wystarczająco rozwinięty. Producenci przez cały czas sprowadzają ogniwa, materiały i komponenty z Azji. Europejskie fabryki baterii nie osiągnęły jeszcze skali, która pozwoli spełnić nowe wymogi w przypadku wielu samochodów.
Nowe zasady określają minimalny udział komponentów pochodzących z UE lub Wielkiej Brytanii. Ma on wynosić 55 proc. dla samochodu, 70 proc. dla pakietu baterii i 65 proc. dla ogniw. jeżeli pojazd nie spełni tych warunków, przy eksporcie między UE a Wielką Brytanią może pojawić się 10-procentowe cło.
Według szacunków branży nowe wymagania spełni mniej niż co czwarty samochód osobowy i dostawczy z napędem bateryjnym lub hybrydowym plug-in, który w 2027 r. trafi do handlu między tymi rynkami. Pozostałym pojazdom może grozić dodatkowa opłata.
Niemal 1,8 mld euro potencjalnych kosztów
Skala problemu jest spora. ACEA i brytyjskie SMMT szacują, iż w samym 2027 r. cła mogą oznaczać dodatkowe obciążenia w wysokości niemal 400 mln euro dla samochodów eksportowanych z Wielkiej Brytanii do UE. W przeciwnym kierunku kwota może sięgnąć aż 1,4 mld euro.
Łącznie daje to niemal 1,8 mld euro potencjalnych kosztów. To szacunek obciążeń, które mogą pojawić się w 2027 r., jeżeli nowe wymogi wejdą w życie bez zmian. Nie są to pieniądze, które producenci już zapłacili.
Koncerny będą musiały zdecydować, co zrobić z dodatkowymi kosztami. Mogą wziąć je na siebie, szukać nowych dostawców lub podnieść ceny samochodów. Właśnie dlatego branża obawia się, iż nowe przepisy osłabią konkurencyjność europejskich modeli, szczególnie w starciu z producentami z Chin.
Problem nie dotyczy zresztą wyłącznie samochodów elektrycznych. Wielka Brytania jest ważnym rynkiem dla aut produkowanych w Unii Europejskiej. W 2025 r. samochody wyprodukowane w UE odpowiadały za 61,6 proc. brytyjskiej sprzedaży BEV oraz 49 proc. sprzedaży hybryd plug-in. Ewentualne bariery mogą więc odbić się na dużej części wymiany handlowej między oboma rynkami.
Europa inwestuje w baterie, ale wciąż jest uzależniona od importu
Sytuacja jest dość paradoksalna. Unia Europejska chce rozwijać własną produkcję akumulatorów, ograniczyć zależność od dostaw z Azji i stworzyć silniejszy przemysł związany z elektromobilnością. Producenci oraz dostawcy inwestują w nowe zakłady, ale ich uruchomienie i osiągnięcie odpowiedniej skali zajmuje lata.
ACEA wskazuje, iż od 2017 r. w europejskie fabryki baterii i samochodów elektrycznych zainwestowano około 72 mld euro. Mimo tego UE przez cały czas importuje około dwóch trzecich baterii litowo-jonowych. Wielka Brytania znajduje się w jeszcze trudniejszej sytuacji, ponieważ jej zaplecze produkcyjne jest mniejsze.
Producenci popierają rozwój europejskiego łańcucha dostaw. Niepokoi ich jednak tempo zmian. Budowa fabryk ogniw i rozwój produkcji materiałów wymagają czasu. Branża chce więc uniknąć sytuacji, w której nowe przepisy zaczną obowiązywać, zanim lokalni dostawcy zapewnią komponenty potrzebne do produkcji samochodów.
Producenci apelują do UE i Wielkiej Brytanii
ACEA oraz SMMT chcą, aby UE i Wielka Brytania znalazły rozwiązanie pozwalające utrzymać bezcłowy handel samochodami zelektryfikowanymi. Organizacje apelują o pragmatyczne podejście do zasad pochodzenia. Chcą, aby nowe przepisy uwzględniały rzeczywisty stan europejskiego łańcucha dostaw i nie generowały dodatkowych kosztów dla producentów.
Osobny postulat dotyczy planowanego Industrial Accelerator Act i zasad „Made in Europe”. ACEA i SMMT chcą, aby brytyjskie samochody, komponenty i baterie otrzymały równoważne traktowanie w odpowiednich przepisach dotyczących motoryzacji. Chodzi między innymi o dostęp do zachęt i zamówień.
Oba rynki są mocno powiązane. Części potrafią wielokrotnie przekraczać granicę, zanim trafią do gotowego samochodu. Producenci argumentują, iż kolejne bariery mogą zaszkodzić nie tylko brytyjskim fabrykom, ale również europejskim dostawcom i koncernom.
Czy samochody elektryczne faktycznie zdrożeją?
10-procentowe cło nie oznacza automatycznie, iż samochód elektryczny zdrożeje o 10 proc. Opłata dotyczyłaby pojazdów, które nie spełnią zasad pochodzenia i będą przekraczały granicę między UE a Wielką Brytanią. Ostateczny wpływ na ceny zależałby od producentów, ich marż i kosztów produkcji. Znaczenie miałoby też to, jaką część dodatkowych wydatków przerzuciliby na klientów.
Problem jest jednak poważny. Nowe zasady mogą utrudnić handel samochodami na jednym z najważniejszych europejskich rynków. Branża elektromobilności wciąż walczy o obniżenie cen i zwiększenie sprzedaży. Dodatkowe cła byłyby więc krokiem w przeciwnym kierunku.
UE i Wielka Brytania chcą rozwijać własną produkcję baterii, ale na razie nie są w stanie zaspokoić nią wszystkich potrzeb swoich fabryk samochodów. jeżeli nie uda się wypracować porozumienia, od stycznia 2027 r. część elektryków i hybryd plug-in może zostać objęta nowymi opłatami. A to kolejny problem, z którym europejscy producenci będą musieli się zmierzyć w walce o klientów.














